CreateItWell

แช่เท้าแบบอาชิยุ จุดแช่เท้าสาธารณะที่ไม่ต้องถอดเสื้อผ้าก็ได้สัมผัสน้ำพุร้อน

แช่เท้าแบบอาชิยุ จุดแช่เท้าสาธารณะที่ไม่ต้องถอดเสื้อผ้าก็ได้สัมผัสน้ำพุร้อน
ที่มา: Wikimedia Commons

ลงรถไฟที่สถานีเล็กๆ ในเมืองออนเซ็น เหลือเวลาก่อนขบวนถัดไปไม่มาก จะไปเข้าโรงอาบน้ำก็กลัวไม่ทัน หรือบางทีเวลาพอ แต่ใจยังไม่พร้อมถอดเสื้อผ้าต่อหน้าคนแปลกหน้า หรือกำลังพาพ่อแม่ที่เดินขึ้นลงบันไดลำบากมาด้วย ตรงนี้แหละที่ต้องเลือกว่าจะกลับบ้านไปโดยไม่ได้แตะน้ำร้อนเลย หรือจะลองไปนั่งที่ศาลาไม้ข้างชานชาลาซึ่งมีคนพับขากางเกงจุ่มเท้าอยู่

ศาลานั้นคืออาชิยุ และสำหรับหลายสถานการณ์ข้างต้น มันคือทางออกที่ง่ายที่สุด

อาชิยุคืออะไร ต่างจากบ่อออนเซ็นทั่วไปตรงไหน

อาชิยุ (足湯) แปลตรงตัวว่า “น้ำร้อนสำหรับเท้า” เป็นรางหรือบ่อตื้นที่ปล่อยน้ำพุร้อนให้ไหลผ่าน มีม้านั่งยาวล้อมไว้ คนนั่งเรียงกัน ถอดรองเท้าถุงเท้า แล้วหย่อนเท้าลงไปถึงข้อเท้าหรือครึ่งน่อง

ความต่างจากบ่อออนเซ็นคือไม่มีห้องแต่งตัว ไม่ต้องอาบน้ำทั้งตัวก่อน และใส่เสื้อผ้าได้ตามปกติ คนที่นั่งข้างกันอาจเป็นนักเรียนรอรถหรือนักท่องเที่ยวที่เพิ่งลงจากรถบัส บรรยากาศจึงเป็นกันเองกว่าบ่อรวม

ต้องจ่ายเงินไหม แล้วเปิดให้ใครใช้บ้าง

อาชิยุจำนวนไม่น้อยตั้งอยู่หน้าสถานี ริมถนนสายหลักของเมือง หรือในสวนเล็กๆ กลางย่านออนเซ็น หลายแห่งไม่เก็บเงิน บางแห่งตั้งกล่องรับเงินบำรุง และบางแห่งเปิดให้เฉพาะลูกค้าของร้านหรือที่พัก เวลาเปิดปิดก็ต่างกันไป บางจุดปิดตามฤดู จึงควรดูป้ายหน้าศาลาหรือถามจุดบริการนักท่องเที่ยวของเมืองนั้น

ในแง่หนึ่ง อาชิยุทำหน้าที่คล้ายม้านั่งในสวนสาธารณะ เป็นที่นั่งพักฟรีที่เมืองจัดไว้ให้คนเดินผ่าน ใครที่ชอบตามอ่านข่าวสวนและมุมสีเขียวของเมืองหลวงที่เปิดให้คนเข้าไปนั่งพักคงเข้าใจดีว่าที่นั่งดีๆ ที่ไม่ต้องจ่ายเงินกลางเมืองมีค่าแค่ไหน อาชิยุคือเวอร์ชันที่มีน้ำอุ่นไหลผ่านเท้าแถมมาด้วย

ควรพกอะไรติดตัวไปบ้าง

ของชิ้นเดียวที่ขาดไม่ได้คือผ้าเช็ดเท้าผืนเล็ก บางที่ขายผ้าไว้ใกล้ๆ แต่หลายที่ไม่มี ถ้าลืมก็ต้องนั่งรอให้เท้าแห้งเองหรือใส่ถุงเท้าทั้งที่เปียก ซึ่งไม่สบายเลยในวันอากาศเย็น

นอกจากนั้นควรใส่กางเกงที่พับขาขึ้นได้สูงพอ รองเท้าที่ถอดใส่ง่าย และพกถุงใบเล็กไว้ใส่ผ้าเปียกกลับ

มีขั้นตอนหรือมารยาทอะไรที่ต้องรู้ไหม

ถ้ามีก๊อกหรือรางสำหรับล้างเท้าก่อน ให้ล้างก่อนจุ่ม บางแห่งติดป้ายขอให้ราดน้ำที่เท้าก่อนลงด้วย ส่วนที่เหลือไม่ต่างจากหลักเรื่องความสะอาดและความเงียบที่ใช้กันในบ่อแช่ทั้งตัวมากนัก คือไม่ล้างหน้า ไม่ซักผ้า ไม่ปล่อยให้เด็กลงไปยืนเล่นสาดน้ำ ไม่วางอาหารหรือแก้วเครื่องดื่มไว้บนขอบบ่อ และขยับที่ให้คนมาใหม่ได้นั่งเมื่อม้านั่งเริ่มแน่น

ส่วนกล้อง ศาลาอาชิยุเป็นที่เปิดโล่ง ถ่ายรูปง่าย แต่คนที่นั่งอยู่ไม่ได้มาเป็นแบบให้ใคร ก่อนยกมือถือขึ้นมาลองอ่านวิธีเก็บภาพบรรยากาศโดยไม่ให้ใบหน้าคนแปลกหน้าติดเข้ามาในเฟรมไว้สักรอบ

ใครเหมาะกับอาชิยุ และใครควรระวังเป็นพิเศษ

อาชิยุเหมาะกับผู้สูงอายุที่ไม่สะดวกเดินบนพื้นเปียกลื่นในห้องอาบน้ำ คนที่ไม่สบายใจกับการเปลือยกายในบ่อรวม คนที่มีรอยสักซึ่งไม่แน่ใจกฎของโรงอาบน้ำ และคนที่มีเวลาน้อยแต่อยากรู้ว่าน้ำแร่ของเมืองนั้นเป็นอย่างไร

แต่ถ้ามีแผลเปิด แผลถลอก หรือผื่นที่เท้าหรือขา ควรงดไว้ก่อน เพราะน้ำในรางถูกใช้ร่วมกับคนจำนวนมาก คนที่เป็นเบาหวานหรือมีปัญหาการรับความรู้สึกที่เท้าอาจไม่รู้ตัวว่าน้ำร้อนเกินไป ควรถามแพทย์ก่อน และค่อยๆ แตะน้ำด้วยปลายเท้าก่อนจุ่มทั้งหมดทุกครั้ง ส่วนเด็กเล็กต้องมีผู้ใหญ่อยู่ข้างๆ ตลอด

นอกญี่ปุ่นมีให้แช่เท้าแบบนี้ไหม

มีเช่นกัน ไต้หวันมีบ่อแช่เท้าสาธารณะในย่านน้ำพุร้อนหลายแห่ง และบ่อน้ำพุร้อนในไทยบางแห่งก็ทำรางแช่เท้าไว้ให้คนที่ไม่อยากลงแช่ทั้งตัว หน้าตาอาจต่างกัน แต่หลักการเดียวกัน

บางคนกลับบ้านแล้วติดใจความอุ่นที่เท้าจนเริ่มคิดเรื่องการทำอ่างแช่น้ำร้อนเล็กๆ ไว้ในบ้านแบบญี่ปุ่น แต่ถ้าแค่อยากแช่เท้า กะละมังใบใหญ่กับน้ำอุ่นก็พอได้ความรู้สึกคล้ายๆ กันแล้ว

ความอุ่นที่ติดตัวกลับบ้านมานานที่สุดของคุณ มาจากบ่อใหญ่กลางหุบเขา หรือจากเท้าสองข้างในศาลาเล็กๆ ระหว่างรอรถไฟ?