ดำน้ำลึกเสร็จแล้วแช่น้ำพุร้อนได้ไหม ข้อควรระวังสำหรับนักดำน้ำที่ต่อทริปน้ำร้อน
31 สิงหาคม 2569

ความคิดที่ฟังดูมีเหตุผลแต่พาไปผิดทางคือ “ดำน้ำมาเหนื่อยทั้งวัน แช่น้ำร้อนคลายกล้ามเนื้อสักหน่อยน่าจะดี” สำหรับนักดำน้ำลึกที่ใช้ถังอากาศ การลงน้ำร้อนเร็วเกินไปหลังขึ้นจากทะเลไม่ใช่การพักฟื้น แต่อาจเป็นการเพิ่มความเสี่ยงที่มองไม่เห็นให้ร่างกาย
ทริปทะเลกับทริปน้ำพุร้อนในไทยมักต่อกันได้ง่าย คนที่ไปเที่ยวเกาะที่ทั้งดำน้ำสวยและเหมาะนอนพักหลายคืนบางคนวางแผนแวะบ่อน้ำร้อนบนเส้นทางขากลับด้วย คำถามด้านล่างคือสิ่งที่นักดำน้ำถามกันบ่อยก่อนต่อทริปแบบนี้
ทำไมความร้อนถึงเกี่ยวกับการดำน้ำ
ตอนดำน้ำลึกด้วยถังอากาศ ร่างกายดูดซับไนโตรเจนจากอากาศที่หายใจภายใต้ความกดดัน หลังขึ้นจากน้ำแล้ว ไนโตรเจนส่วนนี้ยังค้างอยู่ในเนื้อเยื่อและค่อยๆ ถูกขับออกไปทีละน้อย
ความร้อนจากน้ำพุร้อนหรือซาวน่าทำให้หลอดเลือดที่ผิวขยายและการไหลเวียนเปลี่ยนไป ช่วงที่ร่างกายยังขับไนโตรเจนไม่หมด การเปลี่ยนแปลงนี้อาจทำให้ก๊าซก่อตัวเป็นฟองในจุดที่ไม่ควรเกิด และเพิ่มโอกาสเกิดโรคน้ำหนีบ หรือ DCS
ต้องรอนานแค่ไหนถึงจะลงแช่ได้
หน่วยงานด้านความปลอดภัยของการดำน้ำแนะนำให้เลี่ยงการแช่น้ำร้อน อ่างน้ำร้อน และซาวน่าในช่วงหลังดำน้ำ ระยะเวลาที่ควรเว้นขึ้นกับจำนวนไดฟ์ ความลึก ระยะเวลาใต้น้ำ และสภาพร่างกายของแต่ละคน จึงไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้กับทุกคนได้
วิธีที่ถูกคือถามครูสอนดำน้ำหรือไดฟ์มาสเตอร์ของทริปนั้น และถ้ามีโรคประจำตัว ให้ปรึกษาแพทย์เวชศาสตร์ใต้น้ำก่อนวางแผน ถ้ายังลังเลอยู่ ให้เลื่อนวันแช่ออกไปจะปลอดภัยกว่าเสมอ
ดำน้ำตื้นแบบสนอร์เกิลก็ต้องระวังเหมือนกันไหม
การดำน้ำตื้นด้วยหน้ากากและท่อหายใจไม่ได้หายใจจากถังอากาศใต้ความกดดัน ความเสี่ยงเรื่องไนโตรเจนแบบเดียวกับดำลึกจึงไม่เกิดขึ้นในแบบเดียวกัน สิ่งที่ยังต้องระวังคือร่างกายที่เสียน้ำจากแดดและลมทะเลมาทั้งวัน
ส่วนการดำน้ำแบบกลั้นหายใจที่ลงลึกและหลายรอบ มีข้อพิจารณาเฉพาะของมันเอง ควรถามครูผู้สอนประเภทนั้นโดยตรง
หลังดำน้ำแล้วเหนื่อยและร้อน ควรทำอะไรแทนการแช่
ดื่มน้ำเปล่าให้พอ พักในที่ร่มที่อากาศถ่ายเท อาบน้ำอุณหภูมิปกติ ไม่ใช่น้ำร้อนจัด และนอนหลับให้พอ ร่างกายที่ขาดน้ำเป็นอีกปัจจัยที่ทำให้ความเสี่ยงเพิ่มขึ้น
วันที่ทะเลร้อนอบอ้าวและต่อด้วยบ่อน้ำร้อนในวันถัดๆ ไป ควรวางแผนเลือกช่วงเวลาแช่และวิธีคลายร้อนในอากาศแบบเมืองไทยให้ดี เพราะทั้งแดดและน้ำร้อนดึงน้ำออกจากตัวพร้อมกัน
มีอาการแบบไหนที่ต้องไปหาหมอทันที
ถ้าหลังดำน้ำ ไม่ว่าจะแช่น้ำร้อนมาหรือไม่ก็ตาม แล้วมีอาการปวดข้อหรือปวดกล้ามเนื้อแบบแปลกๆ ชาหรือเป็นเหน็บตามแขนขา อ่อนเพลียผิดปกติ ผิวมีผื่นลายหรือคัน เวียนหัว หายใจลำบาก หรือมองเห็นผิดปกติ ให้ไปพบแพทย์ทันที
บอกแพทย์ให้ชัดว่าดำน้ำมาเมื่อไร ลงลึกแค่ไหนและกี่ไดฟ์ ถ้าอาการรุนแรงให้โทร 1669 อย่ารอดูว่าอาการจะหายเองหรือเปล่า และอย่าลงไปแช่น้ำร้อนเพื่อหวังให้หายปวด
ต่อทริปน้ำร้อนบนเขาหลังทะเลได้หรือไม่
อีกเรื่องที่นักดำน้ำรู้กันดีคือการขึ้นเครื่องบินหลังดำน้ำมีข้อกำหนดเรื่องการเว้นระยะเช่นกัน การขับรถขึ้นที่สูงหลังดำน้ำก็ควรถามครูสอนดำน้ำด้วยเหตุผลคล้ายกัน ถ้าบ่อน้ำร้อนที่จะไปอยู่บนเขาในหน้าหนาว ยังมีเรื่องความต่างของอุณหภูมิที่ทำให้ร่างกายรับไม่ทันให้คิดเพิ่มอีกชั้น
คนที่เคยใช้น้ำร้อนหรือน้ำเย็นฟื้นตัวหลังเล่นกีฬา อาจคุ้นกับหลักคิดในการเลือกแช่ร้อนหรือเย็นหลังซ้อม แต่หลักนั้นใช้กับการดำน้ำลึกไม่ได้ เพราะเงื่อนไขของร่างกายต่างกัน
ใครไม่ควรเอาสองกิจกรรมนี้มาไว้ในวันใกล้กัน
ถ้าคุณเพิ่งเริ่มดำน้ำ ยังไม่แน่ใจเรื่องโปรไฟล์ไดฟ์ของตัวเอง ดำหลายไดฟ์ติดกันหลายวัน มีโรคประจำตัว หรือเคยมีอาการผิดปกติหลังดำน้ำมาก่อน ทางที่เหมาะกว่าคือแยกทริปน้ำพุร้อนไปไว้อีกช่วงหนึ่งเลย ให้ทะเลเป็นทะเล และให้บ่อน้ำร้อนรอวันที่ร่างกายพร้อมเต็มที่