CreateItWell

ใส่ยูกาตะในเรียวกังให้ถูก ป้ายซ้ายทับขวา ผูกโอบิ และมารยาทเวลาเดินในโรงแรม

ใส่ยูกาตะในเรียวกังให้ถูก ป้ายซ้ายทับขวา ผูกโอบิ และมารยาทเวลาเดินในโรงแรม
ที่มา: Wikimedia Commons

หน้าห้องอาหารของเรียวกังแห่งหนึ่งในคืนฤดูหนาว พนักงานสูงวัยเดินเข้าไปหาแขกต่างชาติคนหนึ่งอย่างสุภาพ ยิ้ม แล้วชี้ที่สาบเสื้อของเขาเบาๆ ก่อนทำมือสลับข้างให้ดู แขกคนนั้นหน้าแดงแล้วรีบแก้ ทุกคนหัวเราะกันเล็กน้อยแล้วก็ผ่านไป แต่เรื่องเล็กๆ นี้มีเหตุผลที่ควรรู้ก่อนใส่ยูกาตะครั้งแรก

ยูกาตะที่เรียวกังเตรียมไว้ในห้องเป็นชุดผ้าฝ้ายบางๆ สำหรับใส่สบายหลังอาบน้ำ ใส่นอน ใส่ไปห้องอาหาร และใส่เดินไปบ่อน้ำร้อนในตัวอาคาร มักวางคู่กับเข็มขัดผ้าที่เรียกว่าโอบิ และในฤดูหนาวจะมีเสื้อคลุมตัวหนากว่าวางไว้ด้วย เรียกกันว่าฮาโอริหรือทันเซ็นแล้วแต่แบบ

กฎข้อแรกและข้อสำคัญที่สุดคือป้ายด้านซ้ายทับด้านขวา หมายถึงเมื่อมองจากตัวผู้ใส่ ให้ทาบสาบด้านขวาเข้าแนบตัวก่อน แล้วเอาสาบด้านซ้ายทับไว้ด้านนอก ถ้ามองจากคนที่ยืนตรงข้าม สาบด้านนอกจะเป็นรูปตัว y ตัวเล็ก ใช้แบบนี้ทั้งผู้ชายและผู้หญิง

ที่ต้องเคร่งเรื่องนี้เพราะการป้ายขวาทับซ้ายเป็นแบบที่ใช้แต่งให้ผู้เสียชีวิตในพิธีศพของญี่ปุ่น คนญี่ปุ่นจึงสังเกตเห็นทันทีและรู้สึกไม่สบายใจ ไม่ใช่เรื่องจับผิด แต่เป็นความเชื่อที่ฝังอยู่ในวัฒนธรรม การทำให้ถูกจึงเป็นการให้เกียรติเจ้าบ้าน

ส่วนโอบิให้พันรอบเอวสองรอบแล้วผูกเป็นปมหรือโบว์ง่ายๆ ผู้ชายมักผูกต่ำลงมาที่สะโพก ผู้หญิงผูกที่เอว ตำแหน่งปมนิยมไว้ด้านข้างหรือหมุนไปด้านหลัง ผูกให้แน่นพอที่สาบจะไม่หลุดเปิดเวลานั่งพับเพียบบนเสื่อตาตามิ และควรใส่ชุดชั้นในไว้ข้างในด้วย

ถ้าตัวยาวหรือสั้นเกินไป บอกพนักงานได้เลย เรียวกังส่วนใหญ่มีหลายไซส์ให้เปลี่ยน ยูกาตะที่ยาวพอดีควรคลุมถึงแถวข้อเท้า ไม่ลากพื้นจนเหยียบชายเวลาขึ้นลงบันได

ใส่ยูกาตะเดินไปห้องอาหาร บ่อน้ำร้อน และพื้นที่ส่วนกลางของเรียวกังได้ตามปกติ แต่บางแห่งขอให้ใส่ชุดปกติในห้องอาหารบางห้อง ให้สังเกตแขกคนอื่นหรือถามตอนเช็กอิน ส่วนการใส่ออกไปเดินนอกโรงแรม ทำได้ในเมืองออนเซ็นบางเมืองที่ถือเป็นเสน่ห์ของที่นั่น อย่างคิโนะซากิและกินซังที่คนเดินชุดยูกาตะเต็มถนน หรือการเดินไปดูบ่อยุบาตาเกะยามค่ำในเมืองออนเซ็นน้ำกรดอย่างคุซัตสึ ถ้าไม่แน่ใจว่าเมืองที่ไปทำได้หรือไม่ ถามที่เคาน์เตอร์ได้เสมอ

เรื่องที่คนไทยมักพลาดอีกอย่างคือรองเท้าแตะ รองเท้าแตะที่เรียวกังให้ใช้เดินในทางเดิน ต้องถอดไว้หน้าห้องก่อนก้าวขึ้นเสื่อตาตามิ ส่วนในห้องน้ำมักมีรองเท้าแตะแยกอีกคู่ ใช้เฉพาะในห้องน้ำเท่านั้น อย่าเผลอใส่เดินออกมา

เวลาเดินไปบ่อ ถอดยูกาตะใส่ตะกร้าในห้องเปลี่ยนชุด และไม่นำผ้าใดๆ ลงไปในน้ำ เรื่องนี้เป็นธรรมเนียมเฉพาะของออนเซ็น ซึ่งต่างจากบ่อน้ำพุร้อนธรรมชาติในหลายประเทศที่ใส่ชุดว่ายน้ำลงได้

ก่อนเช็กเอาต์ เรียวกังหลายแห่งขอแค่ให้วางยูกาตะที่ใช้แล้วรวมไว้ตามจุดที่บอก บางแห่งไม่ต้องพับ ให้ทำตามที่เขาแจ้ง แต่ถ้าอยากพับคืนให้เรียบร้อย คนที่ชอบพับเสื้อทีมเก็บเข้าตู้ให้เป็นระเบียบ จะทำได้ไม่ยาก แค่พับตามแนวตะเข็บข้าง ทบครึ่งตามยาว แล้ววางโอบิที่ม้วนไว้ด้านบน