CreateItWell

อาการเตือนระหว่างแช่น้ำพุร้อน เวียนหัว ใจสั่น คลื่นไส้ ต้องขึ้นจากบ่อทันทีและช่วยคนข้างๆ อย่างไร

อาการเตือนระหว่างแช่น้ำพุร้อน เวียนหัว ใจสั่น คลื่นไส้ ต้องขึ้นจากบ่อทันทีและช่วยคนข้างๆ อย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

ใครเคยยืนรอรถเมล์กลางแดดเที่ยงในกรุงเทพฯ นานๆ คงรู้จักความรู้สึกที่หัวเริ่มตื้อ ตาพร่า และอยากหาเงาพิงทันที การแช่น้ำร้อนก็ทำให้ร่างกายเจอความร้อนแบบเดียวกัน ต่างกันตรงที่เรานั่งสบายอยู่ในน้ำ จึงมักไม่ทันรู้ตัวจนอาการมาถึงแล้ว

ทั้งเครื่องใช้ในบ้านและร่างกายคนมักส่งสัญญาณเตือนก่อนจะรวน คนที่จับอาการได้ว่าแอร์เริ่มมีกลิ่นอับ ลมไม่เย็น หรือมีน้ำหยด แล้วรู้ว่าถึงคราวต้องเรียกช่างมาล้างแอร์ ก็ฝึกฟังร่างกายตัวเองในบ่อน้ำร้อนได้เหมือนกัน ด้านล่างคือลำดับที่ควรทำ ตั้งแต่สังเกตไปจนถึงการช่วยคนอื่น

ขั้นที่ 1 รู้จักสัญญาณที่ร่างกายส่งมา

อาการที่บอกว่าควรพอแล้ว ได้แก่ เวียนหัว หน้ามืด หัวใจเต้นเร็วหรือใจสั่นผิดปกติ คลื่นไส้ ปวดหัวตุบๆ ผิวแดงจัดทั้งตัว หายใจถี่ ง่วงซึมแปลกๆ หรือรู้สึกสับสน คิดอะไรไม่ค่อยออก

อาการเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องมาพร้อมกัน แค่ข้อเดียวก็พอที่จะตัดสินใจขึ้นจากน้ำ อย่ารอให้ครบเวลาที่ตั้งใจไว้ และอย่าคิดว่าทนอีกนิดเดี๋ยวก็หาย

ขั้นที่ 2 ขึ้นจากบ่อแบบช้าๆ

พอรู้สึกผิดปกติ ห้ามลุกพรวดขึ้นยืนทันที เพราะความดันอาจตกจนล้มลงบนพื้นหินหรือขั้นบันได ให้ขยับไปนั่งบนขั้นบันไดหรือขอบบ่อก่อน จับราวไว้ แล้วค่อยลุกเมื่อรู้สึกมั่นคงขึ้น

ถ้ามีคนอยู่ใกล้ๆ ให้บอกเขาตรงๆ ว่ารู้สึกไม่ดี การขอให้ใครสักคนช่วยประคองไม่ใช่เรื่องน่าอาย

ขั้นที่ 3 พักในที่เย็นและดื่มน้ำ

เมื่อขึ้นมาได้แล้ว ให้นั่งหรือนอนราบในที่ร่มที่อากาศถ่ายเท ยกขาขึ้นเล็กน้อยถ้านอนได้ ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดหน้าและคอ จิบน้ำเปล่าทีละน้อย

นอนพักจนรู้สึกดีขึ้นจริงก่อนจะเดินไปไหน ถ้าอาการไม่ทุเลา หรือมีเจ็บแน่นหน้าอก หายใจลำบาก พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรงข้างเดียว ให้โทร 1669 ทันที ไม่ต้องรอดูต่อ

ขั้นที่ 4 ถ้าคนข้างๆ ทรุดหรือหมดสติในบ่อ

ตะโกนเรียกคนช่วยและเจ้าหน้าที่ก่อน จากนั้นยกศีรษะของเขาให้พ้นน้ำทันที ถ้ายกขึ้นจากบ่อคนเดียวไม่ไหว ให้ประคองหน้าไว้เหนือน้ำจนกว่าจะมีคนมาช่วยกันยก

เมื่อขึ้นจากบ่อแล้วให้วางนอนบนพื้นราบที่ไม่ร้อน ดูว่ายังหายใจหรือไม่ ให้คนหนึ่งโทร 1669 แจ้งสถานที่ให้ชัด และบอกว่าเกิดเหตุในบ่อน้ำร้อน อย่าทิ้งเขาไว้คนเดียวแม้จะดูดีขึ้นแล้ว ส่วนการปฐมพยาบาลขั้นต่อไปให้ทำตามที่เจ้าหน้าที่แนะนำทางโทรศัพท์ หรือตามที่ตัวเองผ่านการอบรมมาเท่านั้น

ขั้นที่ 5 ป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

อย่าแช่คนเดียว โดยเฉพาะบ่อธรรมชาติที่ห่างผู้คน อย่าลงบ่อหลังดื่มแอลกอฮอล์ อย่าแช่ตอนท้องว่างจัดหรือเพิ่งกินอิ่มมาก และดื่มน้ำทั้งก่อนและหลังแช่

บางคนมีเงื่อนไขพิเศษที่ต้องระวังมากกว่าคนทั่วไป เช่น นักดำน้ำที่เพิ่งขึ้นจากทะเล ควรอ่านเรื่องความเสี่ยงของการแช่น้ำร้อนหลังดำน้ำลึกก่อนวางแผน คนที่มีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำควรถามแพทย์ล่วงหน้าทุกครั้ง

ขั้นที่ 6 แยกให้ออกว่าอาการไหนไม่ได้มาจากความร้อน

อาการบางอย่างหลังแช่อาจไม่เกี่ยวกับความร้อนโดยตรง เช่น ผื่น ตาแดง หรือท้องเสียหลังลงบ่อที่น้ำขุ่นไม่สะอาด ลองสังเกตสภาพบ่อและน้ำที่ไม่ได้รับการดูแลก่อนลงครั้งต่อไป

ส่วนผิวที่แห้ง ตึง หรือแสบหลังแช่บ่อแร่บางชนิดเป็นอีกเรื่องหนึ่ง มีวิธีดูแลผิวที่ระคายจากน้ำกำมะถันแยกไว้ ถ้าอาการทางผิวหนังลามหรือเป็นนาน ให้ไปพบแพทย์และเล่าให้ฟังว่าไปแช่น้ำที่ไหนมา